كتاب يمين و نذر و اقسام آن‌ها يمين و بر آن حلف و قسم ( سوگند ) اطلاق مىشود و آن سه نوع است : اول - آن است كه جهت تأكيد و تحقيق خبر دادن به وقوع چيزى در گذشته يا حال يا در آينده واقع مىشود . دوم - يمين « مناشده » است و آن چيزى است كه طلب و سؤال ( درخواست ) با آن مقرون است و منظور از آن تحريك مسئول بر برآوردن مقصود سائل است مانند قول سائل : « سؤال مىكنم از تو به خدا كه انجام بدهى فلان كار را » . سوم - يمين عقد است و آن چيزى است كه واقع مىشود به جهت تأكيد و تحقيق آنچه كه بنابر آن گذاشته و التزام به آن پيدا كرده از انجام دادن امرى يا ترك آن در آينده مانند قول او : « قسم به خدا البته روزه مىگيرم » يا مثلًا « مصرف و كشيدن دخانيات را ترك مىكنم » . در اينكه قِسم اول منعقد نمىشود ، اشكالى نيست و چيزى بر آن مترتب نمىشود غير از گناه در جايى كه عمداً اخبارش دروغ باشد . و همچنين قِسم دوم منعقد نمىشود و چيزى بر آن از گناه يا كفّاره - نه بر قسم‌خورنده در سوگندش و نه بر محلوف عليه ( شخص قسم داده شده ) در حنث ( مخالفت ) آن و برنياوردن مورد سؤال او - مترتب نمىشود . و اما قِسم سوم همان است كه با اجتماع شرايطى كه مىآيد ، منعقد مىشود و اطاعت و وفاى به آن واجب است و مخالفت آن حرام مىباشد و بر حنث آن كفّاره مترتب مىشود . مسأله 1 - قسم منعقد نمىشود مگر با لفظ يا چيزى كه جاى آن بنشيند ؛ مانند اشاره شخص لال . و بنابر اقوى به نوشتن منعقد نمىشود و ظاهراً عربى در آن معتبر نيست خصوصاً در متعلقات آن .